Afb. Yoga Nidra Meditatie

Yoga Nidra meditatie

Wat is het verschil tussen een Yoga Nidra meditatie en andere meditaties als mindfulness of slaapyoga? 

Yoganidra.nl (→) Is een Yoga Nidra meditatie anders dan andere meditaties?? Deel 2, terug naar deel 1 (→) 

Een Yoga Nidra meditatie is niet hetzelfde als slaapyoga of droomyoga, zoals we in het voorgaande artikel hebben gelezen (Wat is Yoga Nidra →). Verschilt het ook van mindfulness en andere meditaties? En in welk opzicht?

Over het algemeen genomen zijn de overeenkomsten tussen de verschillende meditaties groter dan de verschillen. De belangrijkste overeenkomst is de onbeweeglijkheid: een mediterend mens zit of ligt stil en gaat nergens naartoe. Natuurlijk zijn ook hierop enkele uitzonderingen, zoals een loopmeditatie, die in het Japans kinhin (→) heet.

Het uitgangspunt is dat eerst het lichaam stopt met bewegen en tot rust komt en dáárna de mentale onrust verstilt. Met het verstillen van de mentale onrust dooft ook het verlangen, de begeerte en verwarring. Men is verlost van het lijden dat hierdoor veroorzaakt wordt. Deze verlossing is het hoofddoel van het Boeddhisme en heet nirvana (→), een Sanskriet (→) begrip dat vertaald kan worden als ‘onbeweeglijk’ of ‘uitgedoofd.’

Nirvana is een Sanskriet begrip dat o.a. onbeweeglijk betekent. Dit onbeweeglijk zijn is de meest opvallende overeenkomst tussen een Yoga Nidra meditatie, mindfulness en alle ander meditaties

Yoganidra.nl (→) Yoga Nidra meditatie

Een andere duidelijke overeenkomst is dat in de meeste meditaties de ogen geheel of vrijwel gesloten zijn alsof de mediterende mens slaapt. In een Yoga Nidra meditatie zijn de ogen gesloten en achter de gesloten oogleden bewegen de ogen niet. Zelfs wanneer de ogen in een meditatie als Zazen (→) lichtjes geopend zijn, bewegen de ogen niet. Men staart onbewogen naar een voorwerp of (denkbeeldig) punt, dat zich ongeveer anderhalve meter voor de mediterend persoon bevindt.

Ons oog is een zintuig dat visuele prikkels uit de omgeving naar de hersenen stuurt. Neus, oor, mond en huid zijn de andere zintuigen die elk een specifiek deel van de omgeving waarnemen: geur, geluid, smaak en gevoel. Door de ogen geheel of gedeeltelijk te sluiten zondert de mediterende mens zich af van een deel van de omgeving. Door een rustige plek te kiezen waar niemand of niets ons stoort, kalmeren ook de andere zintuigen. Ook dit is een overkoepelend kenmerk van alle meditaties. Mindfulness en een Yoga Nidra meditatie is daarin geen uitzondering.

In een Yoga Nidra meditatie, mindfulness en alle ander meditaties zondert de mediterende mens zich af van zijn of haar omgeving. Zo poogt men de zintuigen zo min mogelijk te prikkelen en lichamelijk en mentaal tot rust te komen

Yoganidra.nl (→) Yoga Nidra meditatie

Naast overeenkomsten tussen een Yoga Nidra meditatie, mindfulness en alle andere meditaties, zijn er natuurlijk ook verschillen. Allereerst wat betreft de houding. Soms zijn de verschillen zeer gering en subtiel. Het betreft dan de manier waarop men de benen kruist of het handgebaar. Soms zijn ze duidelijk. Zo zijn Zen (→) en Vipassana (→) zittende meditaties en zijn bodyscan of Yoga Nidra meditaties vaak liggende meditaties. Hoewel Mindfulness vaak zittend gebeurt, kan deze ook liggend worden gedaan. 

Mindfulness of een Yoga Nidra meditatie zijn vaak geleide meditaties, terwijl in Zen of Zazen (→), dat letterlijk ‘zittende aandacht’ betekent, niet wordt gesproken. Bij geleide meditaties volgt de mediterende mens bewegingloos de instructie van een leraar. Dat kan ‘live’ in groepsverband, maar ook thuis aan de hand van een ingesproken opname. 

Waar de zittende meditatie vaak hoog inzet en zich richt op een zwijgzaam pad naar verlichting, zijn de liggende, geleide meditaties vaak gericht op algehele ontspanning. Daartoe behoort ook de Yoga Nidra meditatie, maar deze probeert net als slaapyoga en droomyoga nog verder te gaan en het stadium van een diepe, droomloze slaap te evenaren.

Een Yoga Nidra meditatie probeert een gevoel van ontspanning en intense rust op te roepen, welke overeenkomend met de droomloze slaap

Yoganidra.nl (→) Yoga Nidra meditatie

Een belangrijke overeenkomst tussen de 61-punten ontspanning, de bodyscan, slaapyoga en een Yoga Nidra meditatie is nyasa. Nyasa zou je kunnen vertalen als het plaatsen of neerleggen van je aandacht op een bepaald punt. Een punt dat niet zozeer buiten je lichaam ligt, maar daarbinnen. In slaapyoga of droomyoga is dat punt vaak het hart en is de aandacht gericht op het hartcentrum.

In Yoga Nidra deze roteert langs verschillende punten, verdeeld over het hele lichaam. De oefening is vergelijkbaar met de 61 punten in mindfulness en de bodyscan. Vaak zijn dit de gewrichten, zoals je pols, elle boog of schouder en een aantal punten boven de wervelkolom, die ongeveer in het midden van je lichaam liggen, zoals het plekje tussen je wenkbrauwen, je keel, hart, navel of onderbuik.

Slaapyoga wordt beoefend in een zittende positie, waarbij je gesteund wordt door kussens en iets achteroverleunt, of in een slaaphouding liggend op je zij. Yoga Nidra meditaties beoefen je altijd liggend op je rug, met de benen enigszins uit elkaar en de armen losjes naast je lichaam. Deze houding heet savasana (→)

Yoganidra.nl (→) Yoga Nidra meditatie

De bodyscan en de 61 punten ontspanning zijn gericht op -het woord zegt het al- ontspanning. In een Yoga Nidra meditatie probeer je net een stap verder te zetten en de diepe, droomloze slaap te evenaren. Toch is het de bedoeling dat je de ontspanning die daaraan voorafgaat actie aanstuurt en wakker blijft!
.
Mocht je toch in slaap vallen of even wegdoezelen, dan heb je dat vermoedelijk nodig. Neem het jezelf niet kwalijk. Neem het jezelf evenmin kwalijk, wanneer je tijdens de Yoga Nidra meditatie even in gedachten bent, en je een deel van de aanwijzingen mist.
Wat is Yoga Nidra?

Tijdens Yoga Nidra blijf je wakker. Het is daarom verstandig om een moment te kiezen waarop je nog niet toe bent aan slaap, maar wel de behoefte hebt aan rust

Yoganidra.nl (→) Wat is Yoga Nidra?

Vaak wordt gezegd dat je in een meditatie niet mag denken. In een Yoga Nidra meditatie hoeft dat niet. Tijdens de meditatie mijmert je brein af en toe op een heel natuurlijke manier over de dingen die zouden kunnen gebeuren of gebeurd zijn. Ook tijdens Yoga Nidra overkomt je dat. Probeer het niet te stoppen en neem het jezelf niet kwalijk.
.
Hoewel het je intentie is om wakker en aanwezig te blijven, is wegdenken en wegdromen een natuurlijk onderdeel van Yoga Nidra. Op het moment van wegdromen of wegdenken, hoor je de aanwijzingen niet. Wanneer je deze weer hoort, pak je eenvoudig de draad weer op en ga je rustig verder met het punt dat op dat moment wordt genoemd. Zonder jezelf iets kwalijk te nemen.

Hoewel we de intentie hebben ons op dit moment te richten, en te voelen en te luisteren, dwaalt je brein soms af en mijmert het over dingen die zouden kunnen gebeuren of gebeurd zijn

Yoganidra.nl (→) Wat is Yoga Nidra?

Naast dit mijmeren over het verleden en de toekomst, zijn er tijdens Yoga Nidra ook momenten waarop je bewust bent van het heden. Op die momenten merk je de omgeving op en voel je het lichaam. Zo voel je bijvoorbeeld de kleding op je huid of ben je jezelf bewust van je ademhaling. Misschien hoor je een geluid in de omgeving. Zoals gezegd, het hoort er allemaal bij. Een brein in rust beweegt namelijk afwisselend tussen verleden, toekomst en heden.
.

Hoewel we niet ons best doen om gedachten over verleden en toekomst te stoppen of te vermijden, richten we ons in Yoga Nidra wel op het heden. Daarom ‘bewoon’ je tijdens de oefeningen zoveel mogelijk je lichaam. Je lichaam leeft namelijk altijd in het nu: je benen, armen, romp, ademhaling en zintuigen kunnen niet denken over toekomst of het verleden. Ze zijn altijd ‘nu.’ Voel maar … luister maar … 

Je lichaam en zintuigen leven altijd in het nu. Voel maar … je armen, benen of je gezicht. Je lichaam en zintuigen kunnen niet denken. Ze zijn altijd in het nu … luister maar …

Yoganidra.nl (→) Wat is Yoga Nidra? (Deel 1 →)

Net als mindfulness, de 61-punten ontspanning en andere vormen van geleide meditatie, maakt je tijdens deze Yoga Nidra meditatie daarbij gebruik van nyasa. Nyasa is een sanskriet woord dat ‘richten’ of ‘neerleggen’ betekent. Je ‘richt’ je aandacht in Yoga Nidra op bepaalde plaatsen in je lichaam of een specifieke ervaring en ‘legt’ deze daar een aantal seconden ‘neer.’
.
Vaak zijn dat punten langs de middellijn van je gezicht en romp of je gewrichten. Het kan ook de ervaring van je huid, hart of adem zijn. Eigenlijk maakt het niet zoveel uit, want waar je deze aandacht ook neerlegt, de ervaring is altijd ‘nu.’
.
En over dit ‘nu’ hoef je niet na te denken. Je hoeft niet te denken dat je de handen, de ruimte in je mond of je billen op de stoel voelt … je voelt ze werkelijk! Dat geldt voor elk plekje in je lichaam, elke adembeweging en elk geluidje dat je nu hoort.
Sophie Hilbrand neemt deel aan een Nidra Yoga meditatie tijdens de slaapcursus.

Sophie Hilbrand neemt deel aan een Yoga Nidra meditatie voor het programma ‘Sophie in de Mentale Kreukels’ (→) tijdens de slaapcursus (→) van Rob de Ron (→)

Yoganidra.nl (→) Wat is Yoga Nidra? (Deel 1 →)

Omdat je brein gemaakt is om na te denken over verleden en toekomst en het daar vrijwel altijd mee bezig is, kost het je soms moeite om het heden op te merken. Het is daarom prettig wanneer je daarin wordt begeleid. Dat is precies wat er in Yoga Nidra gebeurt. De stem die de meditatie inspreekt helpt je om in het ‘nu’ van je lichaam te blijven. Omdat je brein over dit heden niet hoeft na te denken – het is, wat het is – komt het tot rust.
.
Soms duurt dat even en af en toe lukt het je amper. Je gedachten en lichaam blijven dan onrustig. Het kan zijn dat het je niet lukt om rust te vinden. Oefenen betekent dat de dingen niet altijd gaan zoals je zou wensen.
.
Soms leer je juist iets op die momenten. Blijf daarom oefenen. Ook als het even tegenzit is en het je ogenschijnlijk niets oplevert. Door te blijven oefenen ben je uiteindelijk goed geworden in die dingen waarin je nu goed bent. Waarom zou dit niet voor rust en slaap gelden?
Slaapcursus E-book met hoofdstuk over Yoga Nidra
Yoga Nidra Luisterboek 1 (Yoganidra.nl)
Yoga Nidra Luisterboek 2 (Yoganidra.nl)
Yoga Nidra Luisterboek 3 (Yoganidra.nl)

Je kunt het E-book en de luisterboeken met elk 3 Yoga Nidra meditaties en een introductie over slaap, eenvoudig bestellen en downloaden op je favoriete digitale apparaten. Je hebt ze dan altijd en overal bij de hand

Zeker wanneer je langere tijd niet goed slaapt is het verstandig om ook overdag een rustmoment in te lassen. Het vraagt in deze drukke tijd wel enige moed, om er even tussenuit te stappen en een moment voor jezelf te nemen. Toch zal het je goed doen.
.
.
Kies in de loop van de dag het meest geschikte moment voor een Yoga Nidra meditatie. Dat kan bijvoorbeeld het tijdstip zijn waarop je thuiskomt van je werk. De overgang van werk naar privé is een belangrijk dagelijks ‘scharniermoment.’
.
Zo is ook de lunch, die als de afsluiting van de ochtend en het begin van de middag kan worden gezien, een scharniermoment dat zich goed leent voor een Yoga Nidra meditatie. Een ander moment zou de ‘dip van de dag,’ kunnen zijn, die ons vaak aan het eind van de middag overvalt. Omdat je dan nog vaak op je werk zit, is dit niet voor iedereen het meeste geschikte moment om er even uit te stappen.

Kies voor een Yoga Nidra meditatie een tijdstip in de loop van de dag of de avond, maar doe de oefening niet pas in je bed. Doe het liever een uurtje voor het slapen gaan. Daarna kun je gewoon je avondroutine voortzetten, zoals je tandenpoetsen, een boek lezen, een podcast luisteren of een warm bad nemen

Yoga Nidra cursusagenda

Slaapcursus

De Yoga Nidra Slaapcursus duurt één dag en wordt  o.a. gegeven in Amsterdam en Amersfoort.

Yoga Nidra docent Rob de Ron.

Rob de Ron

Goed slapen leek hem de normaalste zaak van de wereld. Tot zijn vrouw slaapproblemen kreeg.

Yoga Nidra ervaringen en reviews. Afb.: Sasha Kargaltsev via Commons Wikimedia

Reviews

Ik doe iedere dag een yoganidra slaapmeditatie en vanaf de eerste dag na de cursus slaap ik veel beter.

Yoga Nidra contact

Vragen

Heb je vragen over Nidra Yoga, slaap of de slaapcursus, neem dan gerust contact met me op.

Het artikel ‘Yoga Nidra meditaties’ is een vervolg op het artikel ‘Wat is Yoga Nidra.’ Lees hier meer (→)

Yoga Nidra YouTube is onderdeel van de Slaapcursus (8) Jpeg

Naar Yoga Nidra YouTube (→)

Op Youtube vind je de Yoga Nidra oefening  ‘Links-Rechts’ in 3 varianten: 15 minuten, 20 minuten en 25 minuten. Deze kun je ook vinden op luisterboek nr. 3 (→). De oefeningen zijn ingesproken door Rob de Ron (→). 

Yoga Nidra YouTube is onderdeel van de Slaapcursus (→). Naar YouTube (→)

ga je beter slapen door Yoga Nidra. Afbeelding: Sasha Kargaltsev via Commons Wikimedia

Ga je er beter door slapen?

Yoga Nidra savasana. Photo by Robert Bejil (via Commons Wikimedia)

Wat betekent savasana?

Wat is Yoga Nidra? (1)

Wat is Yoga Nidra? (1)

Yoga Nidra. Yoganidra Nederland. Slapend meisje. Albert Anker

Yoga Nidra op YouTube

Artikel november 2021: ‘I een Yoga Nidra meditatie anders dan mindfulness en andere meditaties?’