Afb. Yoga Nidra savasana

Yoga Nidra savasana

De betekenis van savasana is ‘lijkhouding,’ omdat we ‘doodstil’ liggen. Het is de ideale Yoga Nidra houding

In een Yoga Nidra savasana, de houding waarin we deze bijzondere slaapmeditatie beoefenen, liggen we ‘doodstil’ op onze rug. De betekenis van savasana is dan ook ‘lijkhouding.’

‘Lijkhouding,’ heeft een weinig verlokkende ondertoon. Wanneer we het vertalen als ‘doodstil liggen,’ krijgt de betekenis misschien een minder onaangename bijklank. Bovendien geeft het de essentie goed weer, want tijdens de Yoga Nidra savasana, is het belangrijk dat we stil en bewegingloos blijven liggen.

Net als savasana is ook nidra een Sanskriet begrip. Nidra betekent ‘droomloze slaap.’ De betekenis is enigszins misleidend, omdat het de bedoeling is, dat je tijdens de oefening wakker blijft.

Wat betekent savasana?

Savasana is net als nidra en yoga, een Sanskriet woord. Sanskriet is geen spreektaal, maar een Oudindische heilige schrijftaal, die als communicatiemiddel wordt gebruikt tussen mensen met verschillende moedertalen. Zoals het Latijn in Europa de schrijftaal werd van de wetenschap en de Christelijk gemeenschap, zo werd het Sanskriet de gemeenschappelijke taal van de Indiase filosofie in grote delen van het Indiase subcontinent.

Artikel ‘Yoga Nidra Savasana.’

Welke plek je ook kiest voor de Yoga Nidra savasana, het belangrijkste is dat je jezelf er veilig voelt, dat je op je gemak bent en niets of niemand je stoort

Yoganidra.nl (→) Savasana betekenis.

Hoewel we in dit artikel spreken over een Yoga Nidra savasana, wordt de houding ook in Mindfulness, ontspanningsoefeningen en verschillende yogavormen gebruikt. Velen kennen de houding dan ook van de eindontspanning aan het eind van een yogales. 

Of je nu zit of ligt tijdens een meditatie, elk mediterend mens zit of ligt doodstil. Net als de slapende mens, is de mediterende mens onbeweeglijk: beide gaan nergens naartoe en beide verbinden zich met die éne plek.

Voor de slapende mens is dat het bed in de slaapkamer, voor de Zazen monnik het kussentje in het klooster en voor de Mindfulness of yoga beoefenaar het kleedje in de woonkamer, hotelkamer, het balkon of de vrije natuur.

Welke plek je ook kiest, het belangrijkste is dat je jezelf er veilig voelt, op je gemak bent en niets of niemand je stoort. Jezelf veilig voelen, op je gemak zijn en niet gestoord worden, zijn de natuurlijke voorwaarden om te slapen en te mediteren. Zelfs al zou je in een perfecte Yoga Nidra Savasana liggen, of in een andere meditatiehouding, wanneer de omgeving onveilig, onrustig en onaangenaam is, zal er van ontspanning weinig sprake zijn.

In een Yoga Nidra savasana en elke andere meditatie houding moet je jezelf gemakkelijk en comfortabel voelen, maar niet zo comfortabel dat je erbij in slaap valt. Daarom moet de ondergrond zowel zacht als stevig zijn

Yoganidra.nl (→) Yoga nidra savasana

Om te kunnen ontspannen is het belangrijk dat de houding gemakkelijk en comfortabel voelt, maar niet zo gemakkelijk en comfortabel dat je erbij in slaapt valt. Want in de Yoga Nidra savasana wil je de verkwikkende kwaliteiten van de droomloze slaap, niet ongemerkt aan ons voorbij laten gaan.

Het is de bedoeling dat we de ontspanning actief aansturen en bewust waarnemen. Kies daarom voor de Yoga Nidra savasana een ondergrond die anders aanvoelt dan de matras van je bed. Gebruik een yogamatje, kampeermat, schapenvacht of iets anders dat zowel zacht en schoon, als stevig en ondersteunend is en ga liggen met de intentie om niet in slaap te vallen.

Liggend in een Yoga Nidra savasana is het de bedoeling dat je de ontspanning actief aanstuurt en bewust waarneemt. Het is daarom belangrijk om wakker te blijven

Yoganidra.nl (→) Artikel: Yoga Nidra savasana betekenis. 

 

Wanneer je de juiste ondergrond hebt gekozen, ga je op je rug liggen. Liggend op je rug creëer je een zo groot mogelijk raakvlak met de ondergrond. Omdat je lichaam in de Yoga Nidra savasana symmetrisch ligt en bovendien gelijkmatig wordt ondersteund, schep je de juiste voorwaarden om volledig te ontspannen.

Aan de achterzijde ondersteund door een zacht, maar stevig fundament en aan de voorzijde vrij, maar kwetsbaar. Behalve rond het zachte gebied bij je nieren, is de achterzijde van je lichaam, beniger en steviger dan aan de voorzijde. Van de binnenkant van je armen en benen, je buik en borst, tot je keel en gezicht, is alles dat gevoelig.

Juist dit gevoelige deel is in een Yoga Nidra savasana geheel naar boven gekeerd en geopend. Zo lig je aan de voorzijde van je lichaam open en onbeschermd en aan de achterzijde stevig en ondersteund. Zo nodigt de Yoga Nidra savasana enerzijds uit om los te laten en anderzijds toe te laten.

Enerzijds open en onbeschermd en anderzijds stevig en ondersteund, nodigt de Yoga Nidra savasana uit om enerzijds los te laten, en anderzijds toe te laten

Yoganidra.nl (→) Artikel: Betekenis savasana.

Dagelijks even de tijd nemen voor een rustmoment is voor het herstel van elk facet van je lichaam en leven, net zo waardevol als slaap. En natuurlijk vraagt écht rusten wel om enige oefening en het vinden van het juiste moment, maar Yoga Nidra is beslist niet moeilijk.

Laten we Yoga Nidra als oefening benaderen en niet als een ‘verheven’ meditatie. We zijn immers niet op zoek naar een bijzondere ervaring, maar juist naar een heel gewone, alledaagse ervaring … slaap! En slaap heeft ons in al zijn ‘gewoonheid’ genoeg te bieden. Zoveel zelfs, dat niemand zonder kan!

Door Yoga Nidra als een relatief eenvoudige, dagelijkse oefening te zien zonder hoogstaande spirituele doelen, hoef je niets bijzonders te presteren. Begin gewoon en kies een van de 9 Yoga Nidra meditaties die je op de luisterboeken kunt vinden.

Het voordeel van de luisterboeken is dat je ze kunt downloaden en op je favoriete digitale apparaten kunt plaatsen, zodat je ze overal bij je hebt en ze ook zonder internet of wifi kunt beluisteren. De Yoga Nidra oefening ‘links-rechts’ kun je ook gratis beluisteren op YouTube (→) in 3 varianten: 15 minuten (→), 20 minuten (→) en 25 minuten (→). Je hebt dan wel een internetverbinding nodig.

Slaapcursus E-book met hoofdstuk over Yoga Nidra
Yoga Nidra Luisterboek 1 (Yoganidra.nl)
Yoga Nidra Luisterboek 2 (Yoganidra.nl)
Yoga Nidra Luisterboek 3 (Yoganidra.nl)

Je kunt het E-book en de luisterboeken met elk 3 Yoga Nidra meditaties en een introductie over slaap, eenvoudig bestellen en downloaden op je favoriete digitale apparaten. Je hebt ze dan altijd en overal bij de hand

Of je de oefeningen nu downloadt of via YouTube beluisterd, het enige dat we nu gaan doen, is de juiste houding te leren kennen, waarin we Yoga Nidra beoefenen. Wanneer je lichaam daarom vraagt zijn er verschillende aanpassingen mogelijk, maar in beginsel is er maar één houding: de savasana. De savasana is letterlijk een fundamentele houding: het is het grondvest van Yoga Nidra.

Laten we de Yoga Nidra savasana als een ontspannen oefening benaderen en niet als een ‘verheven’ meditatie. We zijn immers niet op zoek naar een bijzondere ervaring, maar naar een heel gewone, alledaagse ervaring: slaap!

Yoganidra.nl (→) Artikel: Yoga Nidra savasana betekenis. 

In een ideale Yoga Nidra savasana liggen je benen een stukje uit elkaar en zijn gestrekt. De voeten vallen daarbij losjes naar buiten. Je bekken en bovenrug worden breed gedragen, maar je onderrug en het zachte gebied rond je nieren raken de ondergrond vermoedelijk nét niet. De armen liggen losjes naast het lichaam en raken de zijkanten van de ribbenkorf niet, zodat deze ook de ruimte krijgt om zijwaarts te ademen.

De handpalmen zijn omhoog gedraaid en de schouderbladen nestelen zich in de bovenrug, waardoor je borst zich opent en breed voelt. De nek is gestrekt en de kin wijst naar het hals kuiltje, alsof je begint te knikkebollen.

Vaak lukt het gaandeweg de oefening steeds beter om je lichaamsgewicht te laten dragen door de ondergrond waarop je bent gaan liggen. Onder invloed van de zwaartekracht komt het volledig tot rust en wordt de ontspanning dieper voelbaar … tenminste in de ideale savasana.

Tijdens de Yoga Nidra savasana komt het lichaam volledig tot rust en wordt de ontspanning steeds dieper voelbaar … tenminste in de ideale savasana

Yoganidra.nl (→) Savasana betekenis

Ik kan me voorstellen dat je denkt dat de Yoga Nidra savasana geen aangename houding is. In zekere zin is dat waar. Vooral in het begin van de oefening is het soms confronterend en lastig om je erin te ontspannen. Zodra je in de savasana ligt voel je vaak allerlei kriebeltje en ongemak. Het lukt niet direct om daaraan toe te geven. Je wilt bewegen en van houding veranderen.

Mochten de kriebeltje en ongemakken een blijvende onrust veroorzaken, verander dan iets aan je kleding, de houding of krab even aan het kriebelende plekje. In grote lijnen blijf je echter zo liggen en probeer je opnieuw tot een ‘niet bewegen’ te komen. Meestal verdwijnen na enige tijd de meeste kriebeltje en ongemakken.

Wanneer het je lukt om je aan de houding over te geven en erin te ontspannen, worden net als in de droomloze slaap, je ademhaling en hartslag vanzelf rustiger. Om de ontspanning aandachtig te kunnen blijven aansturen, is het belangrijk dat je wakker blijft.

Waar je in andere yoga houdingen probeert te ontspannen in de inspanning, is het in een Yoga Nidra savasana zaak jezelf ‘zacht’ in te spannen, om steeds een niveau dieper te ontspannen. 

De intentie om te bewegen is nu helemaal verdwenen. Je moet er zelfs niet aan denken! Daarvoor lig je veel te kalm en lekker. Tenminste, in de ideale savasana en bij volmaakte ontspanning

Yoganidra.nl (→) Artikel ‘betekenis savasana’

Nu je stil bent gaan liggen en je steeds meer laat dragen door de ondergrond, hoeven de skeletspieren het lichaam niet meer te bewegen en te onttrekken aan de zwaartekracht. In het begin van de oefening vuren de meeste motorneuronen die de skeletspieren prikkelen en gespannen houden nog steeds zenuwimpulsen af.

Als eerste nemen de impulsen naar de spieren van je handen en tenen af, waarna de armen en benen volgen. Wanneer de ademhaling na enige tijd steeds rustiger en gelijkmatiger begint te worden, beginnen ook zenuwimpulsen naar de diepere houdingsspieren van je bekken en romp verder af te nemen.

De kalme, ritmische beweging van de ademhaling wiegt je tijdens de Yoga Nidra savasana in een steeds diepere ontspanning. Door wakker te blijven en je met ‘zachte aandacht’ te blijven inspannen, lossen gaandeweg ook de spanningen in de interne organen op.

De houding voelt nu in zijn geheel comfortabel en irritatie of pijn wordt in geen enkel deel van het lichaam geregistreerd. De intentie om te bewegen is nu helemaal verdwenen. Je moet er zelfs niet aan denken! Daarvoor lig je veel te kalm en lekker. Tenminste, in de ideale savasana en bij volmaakte ontspanning.

Zolang je lichaam tijdens deze Yoga Nidra savasana niet ontspannen is, bewegen je hersenen zich gefrustreerd op en neer, tussen het voortdurend opmerken van het ongemak en de behoefte om te bewegen

Yoganidra.nl (→) Artikel ‘savasana betekenis.’ 

Bovengenoemd scenario klinkt ideaal, maar de houding onthult – zeker in het begin – vaak verschillende irritaties, pijntjes en klachten. Deze voorkomen dat het lichaam zich kan ontspannen. Wat te doen? Allereerst: herken en erken het gevoel. Probeer pijn niet te verdringen. Het is een signaal dat er iets niet in orde is.

Of je nu een schouderblessure hebt, aanhoudende rugklachten, buikpijn of een zware hoofdpijn, zo gauw je in de savasana ligt, ervaar je de pijn, irritatie of klacht nog nadrukkelijker. Er is namelijk niets om je ervan af te leiden.

Net als ’s nachts in bed ben je jezelf daardoor op zo’n moment van niets anders bewust dan het zeurend ongemak. De savasana houding wordt steeds irritanter. Wanneer je zou bewegen zou je de irritatie, de pijn of het ongemak, althans voor een moment, minder intens opmerken. Zolang je lichaam niet ontspannen is, bewegen je hersenen zich gefrustreerd op en neer, tussen het voortdurend opmerken van het ongemak en de behoefte om te bewegen.

Yoganidra.nl Arie Boomsma en Rob de Ron

Arie Boomsma

Arie Boomsma interviewt slaaponderzoeker Rob de Ron voor zijn Podcast over Routine. Naar de Podcast

Mirthe van der Drift van het zondagochtendprogramma FRIS interviewt Nidra Yoga docent en slaaponderzoeker Rob de Ron over dromen.

Mirthe van der Drift

Mirthe van der Drift interviewt voor NPO Radio 1 Nidra Yoga docent Rob de Ron over dromen.

Yoganidra.nl Rob de Ron en Erik Scherder

Erik Scherder

Hoogleraar Erik Scherder en slaaponderzoeker Rob de Ron tijdens het slaapcongres van de VU.

Rob de Ron slaaponderzoeker en Yoga Nidra docent

Sophie Hilbrand

Sophie Hilbrand ligt in de Yoga Nidra savasana, tijdens de slaapcursus. Naar uitzending.

Arie Boomsma in gesprek met Rob de Ron

Arie Boomsma spreekt voor zijn ‘podcast over routine’ met slaaponderzoeker en Yoga Nidra docent Rob de Ron. Rob gelooft niet zo zeer in lijstjes met dingen die je moet doen om beter te slapen. De winst zit volgens hem in hoe je overdag leeft en of je de moed hebt om te rusten. Alles over sleutelslaapjes, scharniermomenten, ochtendmensen, avondmensen, slechte slapers en het verschil tussen rusten en slapen.

Naar de Podcast (→)

Probeer niet door te zetten en doe niet je uiterste best om doodstil te blijven liggen. Beëindig liever de oefening en pas de omstandigheden aan. Hoewel we er naar streven de savasana houding zo dicht mogelijk te benaderen, kies je er in zo’n geval voor, om op een zachtere ondergrond of in je bed te oefenen.

Leg eventueel een flink kussen onder de knieën en/of een kleine verhoging onder je achterhoofd. Zeker bij lage onderrugklachten en schouder- of nekklachten zal dit de savasana houding comfortabeler maken.

Waar je in andere yoga asana’s probeert te ontspannen in de inspanning, is het deze Yoga Nidra savasana juist de bedoeling jezelf ‘zacht’ in te spannen, om steeds een niveau dieper te ontspannen

Yoganidra.nl (→) De betekenis van savasana.

Schroom evenmin om, wanneer je dat prettig vindt, een doek of deken met het juiste gewicht en de juiste structuur over je heen te leggen. Ook kan het prettig zijn om iets op je ogen te laten rusten. Met de juiste aanpassingen kun je misschien enige tijd stilliggen. Blijf testen en toetsen om te ontdekken wat voor jou werkt.

Wanneer je de oefening niet helemaal tot het eind kunt volgen is dat niet erg: oefenen betekent ook dat je iets niet direct goed hoeft te doen, anders zou je het geen oefenen noemen.

Yoga Nidra cursusagenda

Slaapcursus

De Yoga Nidra Slaapcursus duurt één dag en wordt  o.a. gegeven in Amsterdam en Amersfoort.

Yoga Nidra docent Rob de Ron.

Rob de Ron

Goed slapen leek hem de normaalste zaak van de wereld. Tot zijn vrouw slaapproblemen kreeg.

Yoga Nidra ervaringen en reviews. Afb.: Sasha Kargaltsev via Commons Wikimedia

Reviews

Ik doe iedere dag een yoganidra slaapmeditatie en vanaf de eerste dag na de cursus slaap ik veel beter.

Yoga Nidra contact

Vragen

Heb je vragen over Nidra Yoga, slaap of de slaapcursus, neem dan gerust contact met me op.

Rust

Dankjewel voor de luisterboeken. Ik gebruik ze iedere dag, om de beurt. Ik voelde me meteen prettig en het helpt dat het jouw stem is die ik hoor voor het slapen gaan, i.p.v. een onpersoonlijk YouTube filmpje (o.i.d.). Daarnaast vind ik het heel fijn dat je ons zoveel hebt geleerd. Die kennis heeft me begrip en een stukje rust gegeven.  Naar reviews (→)

Leuke dingen doen

Ik sliep heel licht en werd nooit uitgerust wakker. Wat ik ook probeerde, het werd niet beter. Ik was toe aan een ander verhaal over slaap, daarom heb ik mij aangemeld. Gelukkig, want de cursus heeft mij goed gedaan. De Yoga Nidra oefeningen doe ik trouw en merk dat ik dieper slaap. Ik word uitgeruster wakker en heb zelfs ’s avonds weer fut om leuke dingen te doen. Naar reviews (→)

Mijn slaap verbetert!

Door de Yoga Nidra oefening merk ik eigenlijk pas hoe moe ik wel niet ben. Eigenlijk wist ik wel dat je te moe kunt zijn om te slapen, maar door de cursus weet ik nu waarom dit zo is, en wat ik eraan kan doen. Tot nu toe heb ik de Yoga Nidra oefening dagelijks gebruikt. Het lukt me om goed te ontspannen en je raad het waarschijnlijk al: mijn slaap verbetert!! Naar reviews (→)

AAN staan

In oktober heb ik je slaapcursus gevolgd omdat ik al maanden slecht slaap. Tijdens de cursus besefte ik dat ik werkelijk de hele dag en avond “doorhol.” Ik sta eigenlijk de hele dag AAN, zoals je dat zo mooi zei. En ’s nachts weet ik de UIT-knop niet te vinden. Ik oefen nu elke dag en … de UIT-knop weet zichzelf te vinden. Ik slaap echt een stuk beter! DANK!! Naar reviews (→)

De Yoga Nidra meditaties die Rob de Ron (→) voor zijn vrouw maakte, vormen nog steeds een belangrijk onderdeel van de slaapcursus (→)

Yoganidra.nl ♦ Yoga Nidra savasana.

Yoga Nidra YouTube is onderdeel van de Slaapcursus (8) Jpeg

Naar Yoga Nidra YouTube (→)

Op Youtube vind je de Yoga Nidra oefening  ‘Links-Rechts’ in 3 varianten: 15 minuten, 20 minuten en 25 minuten. Deze kun je ook vinden op luisterboek nr. 3 (→). De oefeningen zijn ingesproken door Rob de Ron (→). 

Yoga Nidra YouTube is onderdeel van de Slaapcursus (→). Naar YouTube (→)

ga je beter slapen door Yoga Nidra. Afbeelding: Sasha Kargaltsev via Commons Wikimedia

Ga je er beter door slapen?

Yoga Nidra. Yoganidra Nederland. Slapend meisje. Albert Anker

Yoga Nidra op YouTube

Wat is Yoga Nidra? (1)

Wat is Yoga Nidra? (1)

Artikel november 2021. Yoga Nidra savasana